Pécsi Napok, proloog voor een multicultureel 2010.
Van 17 tot en met 27 september vinden dit jaar in Pécs de Pécsi Napok plaats, een jaarlijks festival waarin Pécs haar cultureel erfgoed belicht . Vanavond, donderdagavond begint het spektakel dat wordt aangekondigd als officieel onderdeel van Pécs 2010, culturele hoofdstad van Europa.
Bij de Dom wordt de laatste hand gelegd aan de podia waarop de voorstellingen in de open lucht zullen plaats vinden. De trappen van het plein dienen als tribune waarop het publiek met eten en drinken in de tas straks plaats neemt. Mocht het gaan regenen – en daar ziet het wel naar uit – dan zijn voor al de voorstellingen alternatieve locaties bedacht die keurig in de programmaboekjes vermeld worden. Iets verderop is het een grote bouwput. Op en rond het Szécheny tér verdwaalt menig tourist tussen ijzeren hekken. Voor je het weet sta je aan de verkeerde kant op de bouwplaats te peinzen waar nu weer de bureaus voor toerisme, voor het cultureel centrum van Pécs en Baranya en voor het centrum voor Pécs 2010 gebleven zijn. Ze liggen alle aan dit plein maar wisselen nogal eens van locatie. Rondom wordt gegraven, geasfalteerd en is menige winkel onbereikbaar. Een schone witte camper met een Zwitsers nummerbord is per ongeluk terecht gekomen in de hete asfaltdampen. Lichte paniek, maar hij wordt gered door enkele, eveneens verkeerd gereden, Hongaren. En eigenlijk gaat het precies zo met het festival, het is niet erg als je verdwaalt want je komt overal wel iets moois tegen.
Je moet even zoeken want onder de vlag van de Pécsi dagen vinden meerdere festivals plaats: het Pannon Mediterrán Ősz / Zuid Transdanubië festival in de regio van 5 september tot 25 oktober, de open monumenten dagen dit weekeinde 19 en 20 september (pas op, veel zijn er enkel op zaterdag geopend, een enkeling zoals de bischoppelijke bibliotheek – een aanrader, uniek! -voor de verandering iedere dag behalve maandag tot einde oktober ), het 3de Pécs internationaal dans festival van 22 tot 26 september, en tenslotte de parel van het 14de europese wijnliederen festival, 25 tot en met de slotdag van de Pécsi dagen op 27 september.
Het concept van de Pécsi dagen volgt een twee sporen beleid dat naar mijn mening voor een spannend aanbod van voorstellingen zorgt. Enerzijds wordt het eigen cultureel erfgoed met trots gepresenteerd, anderzijds wordt de lijn van Pécs 2010 gevolgd waar juist het interculturele karakter van de stad wordt benadrukt met termen als “Pécs, grenzeloze stad” en “Pécs, de brug tussen West en Oost”. De stad beschouwt haar historische relaties met - in het bijzonder – Kroaten, Serven, Duitsers, Turken en Roma als haar cultureel erfgoed en zoekt vandaag naar de banden met West Europa enerzijds en de Balkan en het Oosten anderzijds.
Dit laatste zal te horen zijn bij het concert van Golestan, waar Perzen en Hongaren hun gemeenschappelijke muzikale roots assembleren. Op 18 september is het Arad dag, Bulgaarse dag en Griekse dag, de Kroaten volgen de 18de en de 19de , wanneer ook de Duitsers van zich laten horen , de Roma zijn de 21ste aan de beurt. Tussendoor Jazz en klassiek door niet als minderheden genoemde Hongaren. Een keuze: Tamás Berki, Dodi (Quimby), Žagar en het Pannonia All-Stars Ska Orchestra.
Op de Open Monumentendagen zijn vanwege het thema in 2009 “Sacrale Plekken” veel kleinere, onbekende kerkjes toegankelijk. Voor wie Hongaars verstaat zijn er veel interessante lezingen en rondleidingen, vanaf de Romeinse geschiedenis van Pécs, monumenten van de Ottomaanse geschiedenis tot en met het Bauhaus. Naast sacraal lijkt het thema in en rond Pécs ook “bijzondere collecties” te zijn op botanisch, (kunst)historisch en wetenschappelijk gebied. Enkele aanraders door ondergetekende zijn de smederij in Beremend, het tegelmuseum in Erzsébet, de leerfabriek/kasteel en de al eerder genoemde bischoppelijke bibliotheek in Pécs. Voor wie iets over het cultureel erfgoed op het platteland wil opsteken zijn er in veel dorpen streekhuizen geopend als onderdeel van het Pannon Mediterrán Ősz festival. In Nagynyárád kom je meer te weten over de Schwaben die Zuid Transdanubië bevolkten.
Wijngaarden, wijn maken, wijn drinken en erover zingen, het is allemaal cultureel erfgoed in Pécs en omgeving, in het bijzonder de Villány. Of het nu waar is of niet, het blijft een mooi verhaal dat het de keizer Probus Marcus Aurelius was die zijn soldaten opdroeg om wijnstokken te planten in het gebied, “om de welvaart van Pannonia een beetje te verhogen”. Het wijnliederenfestival krijgt elders nog aandacht op de site van Hongarije Vandaag . Toch wil ik in het kader van de Pécsi dagen alvast wijzen op de slotpresentaties op zondag 27 september. Dan zingen de koren lopend in processie door de stad. Met wijnproeverijen eromheen wordt dit een feest.
En, is er tussen al dit erfgoed spektakel met flink wat folklore ook nog kunst te zien, klassiek of modern? Jazeker, in het bijzonder bij het dansfestival. Daar komen we zowaar Krisztina de Châtel tegen met dansgroep Amsterdam. “Gyökerek, wortels” is ballet op muziek van – onder meer - Hongaarse (hedendaagse) componisten. Krisztina de Châtel is van oorsprong Hongaarse. Een prachtige voorstelling is “Inspiracio” door het Slowaaks nationaal ballet, hedendaagse choreografie en klassieke muziek. Het Hongaars Urban Dance Theatre brengt “Connections”, een volgens de aankondiging “contemporary Freestyle hip-hop show.
Hongarije kent een lange traditie van volksdans. Veel gezelschappen zijn het imago van folklore ontgroeid en tonen als professionals topprestaties. Een opvallende voorstelling in dit kader is “Hamupipőke, Assepoester”. Met muziek van Ghymes (moderne folk met meestal een politiek kritisch tintje) brengt het Duna kunstgezelschap het sprookje tot leven door in de volksdans sporen op te nemen “van Scandinavië tot de Balkan”.
Hedendaagse beeldende kunst krijgt slechts een kleine portie aandacht van de Pécsi Napok. Een expositie in de Nádor galerie van werk van regionale kunstenaars is het noemen waard. De lichtschilderingen op het Barbican Bastion in de avond passen wellicht meer in de schaal en feestelijke expressie van het festival.
De Pécsi dagen bieden een divers programma, voor jong en oud, folkloristisch en modern. De meeste voorstellingen zijn gratis toegankelijk. Dit heeft als groot voordeel dat je niet een eindeloos geduld hoeft aan te spreken om aan een kaartje te komen. Nadeel kan natuurlijk zijn dat je geen zit- of staplek meer kunt bemachtigen. Echter, muziek gaat over alle ogen heen, je kunt er ook op een terrasje van genieten.
Auteur Lidewijde de Smet
Websites
www.baranyaikultura.hu
www.oroksegfestival.hu
www.oroksegnapok.hu
www.pecsikult.hu
www.pecsdancefestival.hu
www.winesongfestival.hu
