Pécs culturele hoofdstad 2100, o nee, 2010.
Vol verwachting klopt ons hart als we dromen over wat Pécs ons volgend jaar als culturele hoofdstad zal bieden. Vol teleurstelling over de voortgang van projecten hebben creatieve geesten besloten de manifestatie naar 2100 uit te stellen.
Op de website www.pecs2100.hu, fraai vormgegeven naar analogie van www.pecs2010.hu wordt met veel humor en tragiek een alternatief geboden voor pretentieuze projecten die de oplevering volgend jaar waarschijnlijk niet halen. Zo wordt aan achtergestelde Roma kinderen een studie in Zweden aangeboden, wordt het centrale plein een Chinese markt, wordt de wijncultuur bewezen door tweewekelijkse drinkwedstrijden (de grootste nationale alcoholisten zijn te volgen via webcams), mag Claes Oldenburg een kunstwerk maken van de televisietoren die dan daarna door de Russen wordt gebombardeerd en dat wordt dan weer live door CNN gepresenteerd, en zo nog meer.
Achter de site schijnt de nep politieke partij De Hond met de Twee Staarten te zitten, opgericht in Szeged in 2004. De club is politiek kritisch en presenteert haar mening met venijn en humor in allerlei kunstzinnige projecten, zo ook met de parodie op Pécs 2010. Dat hun mening door anderen wordt gedeeld mag blijken uit een open brief aan de burgermeester Zsolt Páva op het culturele online magazine www.konzervatorium.hu Zij vragen hem om Csaba Ruzsa, voorzitter van het management van Pécs 2010, te ontslaan. Niet enkel om diens gebrek aan humor en zelfkritiek maar vooral naar aanleiding van zijn dreigende houding naar straatkunstenaars die grappen maakten over de ontwikkelingen van Pécs 2010. Rusza vindt alles helemaal niet grappig en wil nu ook stappen ondernemen tegen de schrijvers van deze brief.
Kunnen Hongaren zo slecht tegen kritiek? Toen twee jaar geleden het NRC een pittig artikel publiceerde over het management van Pécs 2010 (Tijn Sadée, 30 mei 2007) was men ontzet, boos en geschrokken en volgde de zoveelste verandering in bestuur en management. Daarna volgde geen merkbare koerswijziging. Het is echter geen Hongaars fenomeen dat uiteindelijk het succes van een culturele hoofdstad helemaal niet 100% afhankelijk is van de officiële organisatie. Juist de eigen initiatieven van kunstenaars maken – zoals heden in Graz – de stad aantrekkelijk en zij zijn er in Pécs volop en bestaan soms langer dan dat Pécs tot culturele hoofdstad gekozen werd. Eenmaal geďnstitutionaliseerd, na een aantal jaren van bewezen charme, dragen meerdere collectieven en festivals nu het logo van Pécs 2010. Daar is niks mis mee. Wat een beetje mis is, is dat de organisatie dermate pretentieuze plannen heeft gepresenteerd dat duidelijk is dat ze niet alle uitvoerbaar zijn, in ieder geval niet voor 2010. Er valt echter genoeg te zien en te beleven om Pécs te bezoeken, nu, volgend jaar of pas in 2100.
Lidewijde de Smet
www.pecs2100.hu